مقامات ايراني، آزاديهاي بسياري در برگزاري مراسم مذهبي، به ارمنيها و رعايت قوانين پوشش اسلامي دادهاند و زنان ميتوانند بدون حجاب در اين منطقه حضور يابند، البته آنان در كليسا با حجاب وارد ميشوند. آني ميگويد: نكته اين است كه ما اين حق را در كشوري مسلمان داريم. در تركيه، برخي كليساهاي ارامنه را خراب كردهاند، اما جمهوري اسلامي به اين ارزشها احترام گذاشته است.
در ميان موج بدگوييهاي رسانههاي غربي درباره نبود آزادي و حقوق بشر در ايران، کوههاي چالدران ايران، به محل تجمع ارامنه از تمام جهان تبديل شده است.
به گزارش سرويس بينالملل «بازتاب»، خبرگزاري فرانسه اين مراسم را تشريح کرده و مينويسد: چادرهاي هزاران نفر از زايران در كنار كوه به چشم ميخورد؛ هوا سرشار از عطر بخور است و صداي زنگ كليسا، دره را پر كرده است.
اين مراسم ويژه زايران ميسحي ارمني است كه مراسم يادبود عيد مأموريت قديس «تادئوس» در قرن نخست را در قلب كوهستانهاي شمال غرب جمهوري اسلامي ايران برگزار ميكنند.
در نيم قرن اخير، هزاران نفر از زايران ارمني، از ايران و كشورهاي ديگر به قره كليسا (كليساي سياه) ميآيند تا سه روز با همراهان ارمني خود، به عبادت و اعتكاف بپردازند. البته اين نكته زماني قابل توجهتر ميشود كه بدانيم اين سنت در كشوري پياده ميشود كه يكي از سردمداران اجراي قوانين اسلامي در جهان است و جالبتر از آن، اين كه ايران، موطن صدها هزار ارمني و مجموعهاي از كليساهاي مهم از نظر تاريخي است.

«هائيك نوروزيان»، فروشنده صنايع و هنرهاي دستي در ايران، ميگويد: «اينجا مكاني براي جمعآوري مردم دور هم است تا يكپارچگي ميان آنان در داخل و خارج ايران پديد آيد؛ اين مهمترين تاريخ تقويم آنهاست.»
امسال در اين مراسم، بيش از چهار هزار نفر، بيشتر از ايران و كشور همسايه آنها ارمنستان و شمار بسياري از ارمنيان ساكن كشورهاي عرب، به ويژه سوريه و لبنان شركت داشتند.اين مراسم در كليسايي بود كه مهمترين بناي مسيحيت در ايران است و قدمت آن به دهههاي نخست ايجاد اين باور بازميگردد.
«آني» 32 ساله و مهندس كامپيوتر ميگويد: «مهمترين نكته اين است كه ما اين حق را در كشوري مسلمان داريم. در تركيه، برخي كليساهاي ارامنه را خراب كردهاند، اما دولت جمهوري اسلامي به اين ارزشها احترام گذاشته و به آن ارج مينهد.»
بايد گفت كه اين كليسا در كنار قبر تادئوس و پس از كشته شدن وي به دست يك پادشاه غير مسيحي، در 25 كيلومتري مرز تركيه ساخته شده كه حدود 1500 سال است كه از جنگها و زلزلههاي حاكم بر اين منطقه، جان سالم به در برده است.
ورودي قره كليسا، با عكس بزرگان ارامنه و در كنار آن، عكس رهبران ايران؛ آيتالله خميني (ره)، آيتالله علي خامنهاي، رهبر ايران و محمود احمدينژاد پوشيده شده است.
همچنين مقامات ايراني، آزاديهاي بسياري در برگزاري مراسم مذهبي، به ارمنيها و رعايت قوانين پوشش اسلامي دادهاند و زنان ميتوانند بدون حجاب در اين منطقه حضور يابند، البته آنان در كليسا با حجاب وارد ميشوند.
«گئورك وارطان»، از نمايندگان ارمنيها در مجلس ايران، ميگويد: «ما در اينجا براي انجام عبادات، آنگونه كه ميخواهيم آزاديم. سازمانهاي دولتي واقعا كمك كردهاند تا احساس كنيم آزاديم.»
مسلمانان نميتوانند بدون اجازه و دليل موجه در اين مراسم شركت كنند و براي همين برخي از كاركنان ارمني، در تنها جاده منتهي به محل، همه چيز را كنترل ميكنند. در پايان جاده، بازديدكنندگان وارد دنياي مسيحي متفاوتي ميشوند.
مهندس وارطان ميگويد: «تعداد زيادي از نقاط گوناگون جهان به اينجا ميآيند و ما پذيراي همه آنان هستيم. مقامات نيز اجازه جدا كردن مردم را ميدهند تا ما راحت باشيم.»
ايران هميشه تأكيد كرده است كه به مسيحيان، يهوديان و زرتشتيها، آزادي كامل در انجام امور مذهبي را داده است، هرچند شمار بسياري از اين اقليتها در سالهاي اخير از ايران مهاجرت كردهاند.
حضور ارمنيها در شمال ايران، به هزاران سال پيش بازميگردد و شاه عباس در قرن هفدهم، صدها ارمني را به پايتختش در اصفهان برد.