در لبنان، كشور 72 ملت كه شامل اقوام و مذاهب گوناگون شيعه، سني، مسيحي، دروزي و ... است و در گذشته درگير جنگ‌هاي پر آسيب داخلي بوده، طبيعي است، يكي از مشكلات آن، «كتاب تاريخ» مدارس باشد.

به گزارش سرويس بين‌الملل «بازتاب» به نقل از «نيويورك‌تايمز»، كلاس‌هاي تاريخ در سراسر جهان به دو هدف عمده برگزار مي‌شوند؛ آموزش به جوانان و شكل دادن هويت ملي آنان. در اين كلاس‌ها، اغلب تضادها را كنار مي‌گذارند تا از بروز تنش و برخورد جلوگيري كنند.

در بيروت نيز اوضاع مانند ديگر نقاط است، اما تضاد موجود در اينجا، ناشي از پانزده سال جنگ داخلي است كه از سال 1975 منجر به آدم‌ربايي، كشتن و بمباران شده است. نتايج اين وقايع در كتاب‌هاي مدارس موجود است و تاريخ در سال 1970 تقريبا به سكون مي‌رسد. با شديد شدن دوباره تنش‌ها در اين منطقه، عده‌اي از معلمان نگرانند كه عدم وجود رواياتي متحد و مشابه در مورد گذشته باعث شود تا جوانان گذشته را تكرار كنند، در حالي كه بيشتر آنان داستان‌هاي متفاوتي را از والدين خود و يا از گروه‌هاي سياسي مي‌شنوند كه ممكن است تبليغات مختلفي داشته باشند.

«نسمر فرايها»، مدير سابق مركز تحقيقات و توسعه در لبنان مي‌گويد: «آمريكا از مدارس به عنوان محلي براي ذوب ناخالصي‌ها استفاده مي‌كند، اما در پي آن است كه اينجا را به محلي براي تقويت هويت قومي به قيمت تضعيف هويت ملي تبديل كند».

مدارس خصوصي كه نيمي از جمعيت يك ميليوني دانش‌آموزان لبناني را در اختيار دارد، تاريخ را بنا بر كتاب‌هاي مورد علاقه خودشان تدريس مي‌كنند. البته اين كتاب‌ها از سوي وزارت آموزش‌وپرورش لبنان تأييد شده‌اند. مدارس دولتي هفته‌اي دو ساعت را به تاريخ اختصاص مي‌دهند و تدريس آنها بر پايه كتبي است كه در دهه‌هاي 1960 و 1970 نوشته شده‌اند.

در يكي از اين كتاب‌ها، دانش‌آموزان با عثماني‌ها به عنوان اشغالگر آشنا مي‌شوند و در يكي ديگر، آنها را دستگاه اداره‌كننده مي‌يابند. در برخي از كتاب‌ها، فرانسه را كشوري «كولونياليست» دانسته و در برخي ديگر، آن را «الگوي رقابت» مي‌خوانند. در برخي مدارس مسيحي، تاريخ از زمان فينيقي‌هاي باستان آغاز مي‌شود كه عده بسياري از مسيحيان معتقدند آنها آبا و اجداد پيشين‌شان هستند. در بسياري مدارس مسلمان، فينيقي‌ها به حاشيه برده شده و تأكيد بر تاريخ عرب و ظهور اسلام است.

اين‌كه لبنان توسط عثماني‌ها اشغال شده و يا جزيي از امپراتوري عثماني بوده بسته به نژاد يا منطقه فرد است؛ درست مانند فرانسه.
«جواد الحاج» معلمي كه حدود 1500 دانش‌‌آموز دارد، مي‌گويد: نيمي از آنان شيعه هستند و باقي‌شان سني و عده كمي از آنان نيز مسيحي‌اند. اگر تنها يك تاريخ ملي به ما بدهند، موقعيت كشور تغيير پيدا مي‌كند.

از سال 1989 و پايان جنگ‌هاي داخلي لبنان تاكنون، تلاش‌هاي بسياري براي حل اين معضل شده كه البته بي‌نتيجه مانده است.
در سال 2001 نيز كميته ديگري براي اين كار تشكيل شده كه رئيس آن، به ارتباط با سوري‌ها و... متهم و سرانجام اخراج شد تا باز هم لبنان بدون تاريخ و هويت ملي باقي بماند.