وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با ابلاغ بخشنامهاي به چاپخانهداران، چاپ و توزيع پوسترهاي منتسب به شمايل امامان معصوم را ممنوع اعلام کرد.
روزنامه «جمهوري اسلامي» در ستون سرمقاله امروز خود آورده است: بدون ترديد اين يک اقدام مثبت در چارچوب انجام وظايف وزارتخانهاي است که متولي امور فرهنگي کشور است و بخاطر اين اقدام بايد از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي قدرداني کرد.
با اين حال اين نکته را نيز بايد اضافه نمائيم که اين يک گام نيمه تمام است و اگر به هميناندازه اکتفا شود، معلوم نيست جلوي آسيبهايي را که از رهگذر چاپ و توزيع پوسترهاي منتسب به شمايل پيشوايان مذهبي به فرهنگ ديني جامعه وارد ميشود بتوان گرفت.
مدير کل دفتر امور چاپ معاونت فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در توضيح بخشنامه ممنوعيت پوسترهاي منتسب به شمايل امامان معصوم به نکاتي اشاره کرده است که توجه به آنها ميتواند ضرورت تلاش براي کامل نمودن اقدام مثبت اين وزارتخانه را نمايان سازد. يکي از اين نکات اينست که سال گذشته به چاپخانه داران توصيه شد که از چاپ اين پوسترها خودداري کنند ولي چون چاپ اين تصاوير سود قابل توجهي براي اين صنف دارد به اين توصيه عمل نشد.
نکته ديگر مربوط به اين سوال است که با ابلاغ بخشنامه اگر چاپخانه داران از چاپ اين تصاوير خودداري کنند تکليف نصب اين تصاوير در ايام محرم توسط دستاندرکاران هيئتهاي عزاداري و مغازه داران چه ميشود مدير کل دفتر امور چاپ معاونت فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در پاسخ به اين سئوال گفته است : وظيفه ما ايجاب ميکرد با چاپخانه داران برخورد کنيم اما جلوگيري از توزيع و نصب اين پوسترها با ما نيست . طبيعي است که دوستان ما در اداره اماکن و سازمان تبليغات اسلامي بايد حساسيت به خرج دهند تا جلوي اين کارها گرفته شود.
درباره صحت اين اظهارات و اينکه جلوگيري از توزيع و نصب تصاوير منتسب به پيشوايان مذهبي از وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيست بحثي نداريم ولي توجه به اين نکته را براي مجموعه مسئولان فرهنگي کشور بويژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي لازم ميدانيم که به امور فرهنگي نبايد در قالب بخشهاي ناپيوسته نگاه کرد. چنين نگاهي نه تنها موجب به نتيجه نرسيدن تصميمات و ناتمام ماندن اقدامات ميشود بلکه راه را براي پديد آمدن نوعي آشفتگي در جامعه هموار ميکند که زيانهاي فراواني به بار خواهد آورد.
قطعا مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز مايل نيستند تصميماتشان فقط روي کاغذ بماند و به مرحله عمل نرسد. هدف اين وزارت از ابلاغ بخشنامه ممنوعيت چاپ تصاوير منتسب به معصومين عليهم السلام اين است که اين تصاوير که هيچ نسبتي با آن بزرگان ندارند در انظار عمومي نصب نشوند و در جامعه شاهد رواج اين اقدام ضد فرهنگي نباشيم .
اين هدف هنگامي تامين خواهد شد که اولا با پيگيريهاي لازم از اجراي بخشنامه اطمينان حاصل شود. ثانيا اقدامات مکمل در جهت جلوگيري از نصب اين تصاوير نيز بعمل آيد.
دستيابي به اين هدف با مشکلاتي مواجه است که ضمن اشاره به آنها راه برخورد با اين مشکلات را نيز بيان ميکنيم.
همانطور که در اظهارات مديرکل محترم آمده عامل اصلي چاپ تصاوير منتسب به پيشوايان مذهبي سودي است که براي چاپچانه داران در بردارد. بنابر اين باستثناي آن دسته از چاپخانه داران که به قانون پاي بند هستند بقيه با ترجيح دادن سود مادي به اين بخشنامه بي اعتنائي خواهند کرد کما اينکه خلافکاران راههاي غيرقانوني ديگري نيز براي سودجوئي از طريق چاپ اين تصاوير پيدا و ابداع خواهند نمود و بهرحال اين تصاوير را باز هم عرضه خواهند کرد.
مشکل ديگر جهل و عوام زدگي گستردهاي است که در جامعه وجود دارد و زمينه را براي تقاضاي اين کالاي ضد فرهنگي و موهن فراهم ميسازد. مشکل سوم وجود معانداني است که با دامن زدن به اين قبيل امور تلاش ميکنند چهره دين و مذهب را مخدوش جلوه دهند و اهداف ضد ديني خود را دنبال نمايند. اين افراد و جريانات با سرمايه گذاريهاي کلان به چاپ و توزيع و ترويج اين تصاوير دامن خواهند زد و تا آنجا که بتوانند بر سر راه اجراي بخشنامه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و تحقق اهداف اين بخشنامه که مبارزه با انحرافات و خرافات و جلوگيري از وهن نسبت به ساحت مقدس پيشوايان ديني است مانع تراشي ميکنند.
ضمنا تکيه بر تعبير امامان معصوم در بخشنامه و عدم شمول آن نسبت به ساير چهرههاي ديني راه را براي چاپ و توزيع گسترده تصاوير منتسب به حضرت عباس عليه السلام و بزرگان ديگري که معصوم نيستند ولي محبوبند و براي مردم جاذبه دارند باز ميگذارد و اين نيز مشکل ديگري است که بايد با آن مقابله نمود.
راه مقابله با اين مشکلات پيشگام شدن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي ايجاد هماهنگي ميان نهادها و ارگان هائي است که هر کدام به نحوي در اجراي اصل بخشنامه و توزيع و نصب تصاوير ممنوعه مسئوليت دارند. اينکه مسئولان هر دستگاهي بگويند وظيفه ما فقط اينست و ساير امور به ما مربوط نميشود فقط به نفع سودجوياني تمام ميشود که درصدد پيدا کردن منفذي براي فرار از قانون و ارتکاب خلاف و پر کردن جيب خود يا ضربه زدن به دين و فرهنگ هستند.
براي جلوگيري از اين تخلفات و سودجوييها و ضربه وارد نمودنها تنها راه اينست که مسئولان دستگاههاي مختلف دست به دست همديگر بدهند و اين گام مثبت اما ناتمام را به پايان ببرند و کامل کنند.
براي مقابله با جهل و عوام زدگي نيز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ميتواند از طريق هماهنگي هائي که با صدا و سيما بعمل ميآورد گامهاي مهمي بردارد. رسانه ملي به همان ميزان که بايد در فرهنگ سازي نقش موثري ايفا نمايد در مقابله با انحرافات و جهل و عوام زدگي نيز بايد نقش ايفا کند. تا محرم فرصت زيادي باقي نمانده است .
اگر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي هماهنگيهاي لازم را با دستگاههاي مربوطه و رسانه ملي بعمل آورد قطعا در محرم امسال شاهد تصاوير موهن و آزاردهندهاي که از دو سه سال قبل چهره معنوي نهضت عاشورا و حماسه کربلا را مخدوش کرده نخواهيم بود.