همراهي روسيه و چين، دو شريك آينده هستهاي ايران، با كشورهاي غربي در ميهماني شام «جك استراو» در لندن براي گزارش پرونده هستهاي ايران به شوراي امنيت، سياستمداران و ديپلماتهاي ايران را بهتزده كرده است. چرا كه به گفته منابع نزديك به مذاكرات، ايران با روسيه و چين، در آستانه توافق براي خروج از بنبست هستهاي ايران قرار دارد.
به گفته اين منابع، علي لاريجاني، مذاكرهكننده ارشد ايران در سفر هفته گذشته خود به مسكو و پكن بر سر يك توافقنامه جامع براي حل مسئله هستهاي ايران به توافق كلي رسيده و قرار است، جزييات آن در مذاكرات آينده به توافق سه طرف برسد.
مقامات ارشد چين و روسيه نيز امروز براي ادامه گفتوگو با لاريجاني، وارد تهران شدهاند و به احتمال زياد بر سر اين توافقنامه مذاكره خواهند كرد.
بر پايه اين توافق، قرار است كنسرسيومي بينالمللي با حضور ايران، روسيه و چين براي تهيه سوخت اتمي در خاك روسيه تشكيل شود. «ولاديمير پوتين»، رئيسجمهور روسيه نيز روز گذشته، بدون اشاره به توافق با ايران در اين زمينه، تلويحا به تشكيل چنين كنسرسيومي اشاره كرده است.
اما حال اين پرسش مطرح است كه چرا مسكو و پكن، كه به توافق اوليه با تهران دست يافتهاند و حتي قرار است بنا بر اين توافقنامه، مانع ارجاع پرونده به شوراي امنيت شوند، در جلسه پريشب خود با آمريكا، انگليس، فرانسه و آلمان در منزل «جك استراو»، از گزارش پرونده ايران به شوراي امنيت در نشست فرداي شوراي حكام حمايت كردهاند؟
واقعيت آن است كه برخلاف آنچه گروهي از سياستمداران و ديپلماتهاي ايراني، «مايل» به درك آن نيستند، ديپلماسي، عرصه بازي يا معامله براي به دست آوردن سود بيشتر است. روسها و چينيها (كه اين يكي معلوم نيست، چرا به اين توافق دعوت شده) در مذاكرات هفته گذشته خود با لاريجاني، پيششرطهاي ايران براي امضاي يك توافقنامه فراگير شامل تشكيل يك كنسرسيوم را شنيده و درباره آن انديشيدهاند.
هرچند آنان مخالفت اصولي و ريشهاي با خواستهاي ايران در اين زمينه ندارند و ايران نيز آماده پذيرش طرح روسيه است، اما براي كسب بيشترين سهم و سود از معامله بزرگ خود با ايران، در نشست پريشب لندن، «چماق» بزرگ را به همراه غرب به هوا بردهاند تا تهران را به عقبنشيني وادار كرده و در مذاكرات آينده خود ـ كه احتمالا از امروز در تهران آغاز شده ـ بيشترين امتياز را به دست آورند.
به اعتقاد نگارنده، برخلاف همه هياهوها و تبليغات رسانهاي غرب در بزرگ نشان دادن توافق شش كشور بزرگ در لندن، پرونده ايران هيچگاه در شوراي امنيت مورد بررسي جدي قرار نخواهد گرفت و كافي است مذاكرهكنندگان ايراني در نشست خود با روسها و چينيها، از بخشي از خواستههاي خود صرفنظر كنند تا آنان اين موضع را رها كنند.
به نظر ميرسد چماق روسها و چينيها هم با همين هدف بالا رفته و مخالفت دو هفته پيش آنها با فشار اروپا را به موافقت كنوني تبديل كرده است، در چنين شرايطي است كه بايد ديد دولتمردان جديد ايران، چه تدبيري ميانديشند و در پي اين تدبير، روسها و چينيها چه موضعي اتخاذ ميكنند.