با توجه به اعلام تاريخ پايان پاكسازي منطقه از مينهاي باقي مانده از زمان جنگ ايران و عراق، ژاپنيها نگران از دست دادن اين قرارداد كلان به خاطر به اجرا درنياوردن در تاريخ مقرر ميباشند. مضاف بر اينكه اينان به خوبي اطلاع دارند كه اين ميدان نفتي شديدا مورد توجه چينيها و شركتهاي نفتي اروپايي است.
فروش 20 درصدي سهم بهرهبرداري از ميدان نفتي آزادگان متعلق به ژاپنيها، روز گذشته يكي از اخبار مهم اقتصادي جهان بود.
به گزارش خبرنگار «بازتاب» از پاريس، خريدار احتمالي اين ميزان شركت نفتي «توتال» فرانسه است و در پي اين خبر، بهاي سهام «توتال» در ساعات اوليه روز گذشته در بورس پاريس، افزايش چشمگيري يافت.
سخنگوي شركت «توتال» در پاريس بدون تاييد اين خبر اعلام كرد: سفره نفتي آزادگان هميشه مورد نظر ما بوده است.
كارشناسان نفتي، ذخاير نفتي ميدان آزادگان را معادل 26 ميليارد بشكه برآورد ميكنند كه با اين حساب، سفره نفتي دشت آزادگان به نوشته مجله اقتصادي «انوستير» فرانسوي، دومين سفره نفتي جهان به شمار ميرود.
گفتني است، 75 درصد حق بهرهبرداري از اين ميدان نفتي، متعلق به شركت ژاپني و تنها 25 درصد آن متعلق به شركت ملي نفت ايران است؛ اين قرارداد، در زمان دولت سابق و با شرايط بسيار آسان بسته شده است.
كارشناسان اقتصادي فرانسه، علت فروش 20 درصد از حق بهرهبرداري از اين ميدان نفتي را مقابله با فشارهاي آمريكا ميدانند.
وزير اقتصاد ژاپن در اين زمينه در مصاحبهاي با روزنامه «آساهي» ژاپن اعلام كرد: آمريكاييها اجراي اين پروژه را مهم ميدانند و اعلام كردهاند كه تا حل مسئله انرژي اتمي ايران نبايد اجراي اين قرار انجام شود.
كارشناسان اقتصادي، همچنين علت فروش بخشي از اين قرارداد به يك شركت خارجي را از طرف ژاپنيها، يارگيري آنها براي مقابله با فشارهاي آمريكا اعلام ميكنند. با توجه به گستردگي اين ميدان نفتي و سودآوري كلان آن، مقامات ژاپني نگران از دست دادن اين قرارداد، به علت تاخير در اجراي به موقع آن هستند. شركت «ايمپكس» تاكنون به بهانه وجود مين در منطقه، از آغاز به كار سر باز ميزد كه بيشتر اين تأخير به خاطر فشار آمريكا بود. با توجه به اعلام تاريخ پايان پاكسازي منطقه از مينهاي باقي مانده از زمان جنگ ايران و عراق، ژاپنيها نگران از دست دادن اين قرارداد كلان به خاطر به اجرا درنياوردن در تاريخ مقرر مي باشند. مضاف بر اينكه اينان به خوبي اطلاع دارند كه اين ميدان نفتي شديدا مورد توجه چينيها و شركتهاي نفتي اروپايي است.
در اين حال، يك كارشناس نفتي درباره روند فعاليتهاي متقابل در شركت ملي نفت گفت: هيچكدام از شركتهاي نفتي اروپايي تاكنون در ايران سرمايهگذاري مستقيم انجام ندادهاند.
وي افزود: برخلاف آنچه مقامات نفتي ايران در مورد سرمايهگذاريهاي شركتهايي مانند «توتال فينال الف» فرانسه، «اني» ايتاليا، «شل» هلند ـ انگلستان، «استات اويل» نروژ و ديگر شركتهاي كانادايي و اروپايي اعلام كردهاند، اين شركتها تنها به قراردادهاي سرويس خدمات در قراردادهاي نفتي با ايران بسنده كردهاند. براي نمونه؛ پروژه ميادين نفتي «نوروز» كه به شركت «شل» با قيمت يك ميليارد و چهارصد ميليون دلار واگذار شده، هنوز به نتيجه نرسيده و كمپاني «شل» تاكنون هيچگونه سرمايهگذاري در پروژههاي فلات قاره نكرده است، بلكه به عنوان يك پيمانكار مادر بابت خدماتي كه در پروژه انجام ميدهد، سودش را از پيمانكار دست دوم، ميگيرد.
بزرگترين شركت طرف قراردادهاي نفتي در ايران نيز كه شركت فرانسوي «توتال» است، پس از معاملات سودآور نفتي با ايران و در اختيار گرفتن پروژههاي نفتي سيري A، B، C و D و سپس وارد شدن در پروژههاي پارس جنوبي و تسري آن به پروژههاي اكتشافي خشكي، تحت پوشش ناديده گرفتن تحريم آمريكا، درآمد بادآورده و هنگفتي را به دست آورده است.
در پروژه نفتي سيري كه از نخستين پروژههاي نفتي سيستم بيع متقابل به شمار ميرود، شركتي كه اقدام به سرمايهگذاري مستقيم در ايران كرد، شركت «پتروناس» مالزي بود كه درآمدي بالغ بر چهار ميليارد دلار بابت سرمايهگذاري 5/1 ميلياردي خود از بازار ايران به دست آورد. اين شركت پس از اكتشافات و انجام پروژههاي دريايي، اكنون به خشكي آمده و قصد دارد، اين شيوه عملكرد را در آنجا نيز انجام دهد.
بنا بر گفته سخنگوي شركت «توتال» در پاريس، آنان هميشه به دنبال سفره نفتي آزادگان بودهاند و اين در حالي است كه ذخاير نفتي آزادگان را 26 ميليارد بشكه برآورد ميكنند؛ بنابراين ميتوانند از سفره نفتي آزادگان، درآمد هنگفتي به دست آورند.
بنا بر مفاد اين قرارداد كه بخشي از آن به خارج درز كرده، 75 درصد حق بهرهبرداري از اين ميدان نفتي، متعلق به شركت ژاپني «ايمپكس» است و تنها 25درصد آن نصيب شركت ملي نفت ايران ميشود. ژاپن كه پيش از اين، قصد معامله با شركت نفتي «شل» را داشت و قرار بود، پيمانكاري پروژه آزادكان را به اين شركت واگذار كند، هماكنون قصد دارد، 20 درصد سهم بهرهبرداري از نفت آزادگان را به شركت فرانسوي «توتال» واگذار كند. البته ژاپنيها كه در زمينه استخراج و بهرهبرداري دچار مشكلات فني هستند، ميخواهند از وجود شركتهاي اروپايي، كه توانايي انجام اين پروژهها را دارند، استفاده كنند و در حقيقت، وام درازمدت سه ميلياردي كه ژاپنيها در زمان دولت خاتمي تعهد پرداخت آن را به ايران داده بودند، پشتوانه مالي اين پروژه است.
در همين حال، شركت نفتي «CNPC» چين و همچنين شركتهاي معتبر ديگر، به دنبال به دست آوردن سهمي از اين قرارداد به سود خودشان هستند.